Verordening (EU) nr. 229/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 13 maart 2013 houdende specifieke maatregelen op landbouwgebied ten behoeve van de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1405/2006 van de Raad
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 42, eerste alinea, en artikel 43, lid 2,
Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,
Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité1,
Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure2,
(1) Bij Verordening (EG) nr. 1405/2006 van de Raad3 zijn specifieke maatregelen op landbouwgebied vastgesteld die de uit de uitzonderlijke geografische situatie van bepaalde kleinere eilanden in de Egeïsche Zee voortvloeiende gevolgen moeten ondervangen. Deze maatregelen krijgen concreet vorm via een steunprogramma, dat een essentieel hulpmiddel is voor de voorziening van die eilanden met landbouwproducten en voor de ondersteuning van de plaatselijke landbouwproductie. Naar aanleiding van de noodzaak om de huidige maatregelen bij te werken, onder meer als gevolg van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon moet Verordening (EG) nr. 1405/2006 worden ingetrokken en door een nieuwe verordening worden vervangen.
(2) De fundamentele doelstellingen waartoe de regeling ten behoeve van de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee moet bijdragen, moeten nader worden omschreven.
(3) Er moet tevens worden gepreciseerd wat de inhoud moet zijn van het steunprogramma voor de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee („het steunprogramma”), dat krachtens het subsidiariteitsbeginsel door Griekenland op het geografisch meest geschikte niveau moet worden vastgesteld en door dat land ter goedkeuring aan de Commissie moet worden voorgelegd.
(4) Om de doelstellingen van de regeling ten behoeve van de kleinere eilanden van de Egeïsche Zee beter te verwezenlijken moet het steunprogramma maatregelen bevatten die zowel de voorziening met landbouwproducten als het behoud en de ontwikkeling van de lokale landbouwproductie garanderen. Het programmeringsniveau moet worden geharmoniseerd en er moet systematisch worden gewerkt met een aanpak die op een partnerschap tussen de Commissie en Griekenland is gebaseerd. De Commissie moet procedures en indicatoren vaststellen om voor een soepele uitvoering van en een goed toezicht op het programma te zorgen.
(5) Krachtens het subsidiariteitsbeginsel en vanuit een streven naar flexibiliteit, die de basis vormen van de programmeringsaanpak voor de regeling ten behoeve van de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee, is het de door Griekenland aangewezen autoriteiten toegestaan wijzigingen in het programma voor te stellen om het aan de realiteit van de betrokken eilanden aan te passen. Te dien einde moet een grotere inbreng van de bevoegde plaatselijke en regionale autoriteiten en andere belanghebbenden worden aangemoedigd. Vanuit diezelfde aanpak moet de procedure voor de wijziging van het programma worden aangepast aan de relevantie van elk soort wijziging.
(6) De buitengewone geografische ligging van bepaalde kleinere eilanden in de Egeïsche Zee brengt extra vervoerskosten met zich voor hun voorziening met producten die van essentieel belang zijn voor menselijke consumptie, voor verwerking of als productiemiddel in de landbouw. Bovendien plaatsen andere objectieve factoren in verband met het insulaire karakter en de afstand tot de markten de marktdeelnemers en producenten op die eilanden voor extra problemen die hun activiteiten sterk hinderen. In bepaalde gevallen worden de marktdeelnemers en de producenten geconfronteerd met een „dubbele insulariteit”, waarbij de voorziening via andere eilanden plaatsvindt. Deze hindernissen kunnen worden ondervangen door de prijzen van die essentiële producten te verlagen. Het verdient dan ook aanbeveling een specifieke voorzieningsregeling in te stellen om de voorziening van de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee te garanderen en de extra kosten te verlichten die het gevolg zijn van het insulaire karakter, de geringe oppervlakte van die eilanden en hun afstand tot de markten.
(7) Door de geringe oppervlakte van de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee worden de problemen van die eilanden nog verergerd. Om de doeltreffendheid van de voorgenomen maatregelen te garanderen, moeten die maatregelen van toepassing zijn op alle Egeïsche eilanden behalve Kreta en Euboea.
(8) Om de nagestreefde prijsverlaging op de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee te realiseren en de extra kosten in verband met de insulaire ligging, de geringe oppervlakte en de afstand tot de markten op te vangen en om tegelijkertijd het concurrentievermogen van de producten uit de Unie te handhaven, moet steun worden verleend voor de levering van producten uit de Unie aan de betrokken eilanden. Deze steun moet rekening houden met de extra kosten van het vervoer naar de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee en, wanneer het gaat om productiemiddelen voor de landbouw of om producten voor verwerking, met de extra kosten in verband met het insulaire karakter, de geringe oppervlakte en de afstand tot de markten.
(9) Om speculatie die de eindgebruikers op de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee zou schaden, te voorkomen moet worden gepreciseerd dat alleen producten van gezonde handelskwaliteit voor de specifieke voorzieningsregeling in aanmerking komen.
(10) Aangezien de specifieke voorzieningsregeling slechts betrekking heeft op de hoeveelheden voor de voorziening van de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee, mag dit systeem geen nadelige effecten hebben voor de goede werking van de interne markt. Overigens mogen de economische voordelen van de specifieke voorzieningsregeling niet leiden tot een verlegging van het handelsverkeer van de betrokken producten. Verzending en uitvoer van de betrokken producten uit de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee moeten derhalve worden verboden. Evenwel dient verzending of uitvoer van die producten te worden toegestaan in het geval van terugbetaling van het dankzij de specifieke voorzieningsregeling verkregen voordeel.
(11) Wat verwerkte producten betreft, moet, om handel tussen deze eilanden mogelijk te maken, het handelsverkeer tussen de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee worden toegestaan, en moeten de vervoerskosten voor die producten worden verlaagd. Ook moet rekening worden gehouden met de handelsstromen in het kader van de traditionele regionale handel en van de traditionele uitvoer en verzendingen naar de rest van de Unie of derde landen en moet de uitvoer van verwerkte producten die overeenkomt met de traditionele handelsstromen, worden toegestaan.
(12) Ter verwezenlijking van de doelstellingen van de specifieke voorzieningsregeling moeten de economische voordelen van die regeling worden doorberekend in de productiekosten en moeten zij de prijzen tot in het stadium van de eindgebruiker doen dalen. Daarom dient de toekenning van die voordelen afhankelijk te worden gesteld van de daadwerkelijke doorberekening ervan en dient voor de nodige controles daarop te worden gezorgd.
(13) Er moeten voorschriften voor de werking van de regeling worden vastgesteld, met name wat betreft de invoering van een register van marktdeelnemers en van een certificatenregeling, geïnspireerd op artikel 161 van Verordening (EG) nr. 1234/2007 van de Raad van 22 oktober 2007 houdende een gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten en specifieke bepalingen voor een aantal landbouwproducten (integrale-GMO-verordening)4.
(14) Het bij Verordening (EG) nr. 1405/2006 vastgestelde beleid van de Unie ten gunste van de lokale productie op de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee heeft tot nu toe betrekking gehad op een veelheid van producten en op allerlei maatregelen om de productie, de afzet of de verwerking van die producten te bevorderen. Deze maatregelen zijn doeltreffend gebleken en hebben ervoor gezorgd dat de landbouwactiviteiten konden worden gehandhaafd en ontwikkeld. De Unie moet die productietakken, die een fundamentele rol spelen in het milieu-, maatschappelijk en economisch evenwicht op de betrokken eilanden, verder ondersteunen. De ervaring heeft geleerd dat, net zoals bij het beleid inzake plattelandsontwikkeling, een sterker partnerschap met de plaatselijke autoriteiten het mogelijk kan maken de specifieke problemen van de betrokken gebieden gericht aan te pakken. Daarom dient de steun ten gunste van de lokale productie te worden voortgezet via het steunprogramma dat voor het eerst bij Verordening (EG) nr. 1405/2006 is vastgesteld. In dit verband moet nadruk worden gelegd op het behoud van traditioneel landbouwerfgoed en de traditionele kenmerken van productiemethoden en van plaatselijke en biologische producten.
(15) Er moet worden bepaald welke elementen het steunprogramma minstens moet bevatten om maatregelen voor de lokale landbouwproductie te kunnen vaststellen, met name een beschrijving van de situatie, van de voorgestelde strategie, van de doelstellingen en van de maatregelen. Voorts moet het beginsel van de coherentie van die maatregelen met de andere beleidslijnen van de Unie nader worden omschreven om te voorkomen dat steunmaatregelen onverenigbaar met elkaar zouden zijn of elkaar zouden overlappen.
(16) Voorts dient het steunprogramma, met het oog op de uitvoering van deze verordening, ook maatregelen te kunnen bevatten voor de financiering van studies, demonstratieprojecten, opleiding en technische bijstand.
(17) De landbouwproducenten op de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee moeten worden aangemoedigd kwaliteitsproducten te leveren en de afzet van deze producten moet worden bevorderd.
(18) Van het vaste beleid van de Commissie geen staatssteun voor de bedrijfsvoering toe te staan in de sectoren productie, verwerking, afzet en vervoer van de in bijlage I bij het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie („het Verdrag”) genoemde landbouwproducten, kan worden afgeweken om de specifieke problemen te verzachten die bij de landbouwproductie op de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee worden ondervonden ten gevolge van het insulaire karakter, de geringe oppervlakte, het bergachtige reliëf, het klimaat, de economische afhankelijkheid van een klein aantal producten en hun afstand tot de markten.
(19) De tenuitvoerlegging van deze verordening mag geen afbreuk doen aan het niveau van de specifieke steun die de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee tot dusver hebben ontvangen. Griekenland moet voor de uitvoering van de passende maatregelen kunnen beschikken over bedragen die even hoog zijn als de steun die de Unie tot dusver op grond van Verordening (EG) nr. 1405/2006 heeft verleend.
(20) Sinds 2007 is de behoefte aan essentiële producten op sommige kleinere eilanden in de Egeïsche Zee toegenomen als gevolg van de toename van de veestapel en de demografische druk. Het deel van het budget dat Griekenland moet kunnen gebruiken voor de specifieke voorzieningsregeling voor de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee, moet dus worden verhoogd.
(21) Om Griekenland in staat te stellen alle elementen betreffende de tenuitvoerlegging van het steunprogramma voor het voorgaande jaar te evalueren en om een volledig jaarverslag aan de Commissie te kunnen voorleggen, moet de datum voor de indiening van dat verslag worden verschoven van 30 juni naar 30 september van het jaar na het referentiejaar.
(22) Van de Commissie moet worden gevraagd dat zij uiterlijk 31 december 2016 en daarna om de vijf jaar bij het Europees Parlement en de Raad een algemeen verslag indient over de gevolgen van de maatregelen die ter uitvoering van deze verordening zijn genomen, zo nodig vergezeld van passende aanbevelingen.
(23) Teneinde de goede werking van de middels deze verordening ingestelde regeling te waarborgen, moet aan de Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag handelingen vast te stellen ten aanzien van de aanvulling of de wijziging van bepaalde niet-essentiële onderdelen van deze verordening. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadpleging overgaat, onder meer op deskundigenniveau. De Commissie moet bij de voorbereiding en opstelling van de gedelegeerde handelingen ervoor zorgen dat de desbetreffende documenten tijdig en op gepaste wijze gelijktijdig worden toegezonden aan het Europees Parlement en aan de Raad.
(24) Om de eenvormige voorwaarden te waarborgen voor de uitvoering van de regeling ten behoeve van de kleinere eilanden in de Egeïsche Zee in verband met andere, soortgelijke regelingen en concurrentieverstoring of discriminatie tussen de marktdeelnemers te voorkomen, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren5.
(25) Om ervoor te zorgen dat de voorgenomen maatregelen meteen kunnen worden toegepast, moet deze verordening in werking treden op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie,
HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Artikel 1 - Onderwerp
Artikel 2 - Doelstellingen
De in artikel 1 bedoelde specifieke maatregelen dragen bij tot het verwezenlijken van de volgende doelstellingen:
- a) de voorziening te garanderen van de kleinere eilanden met producten die van essentieel belang zijn voor de menselijke consumptie, voor de verwerking of als productiemiddel in de landbouw, en daarbij de extra kosten die worden veroorzaakt door het insulaire karakter, de geringe oppervlakte en de afstand tot de markten, te verlichten;
- b) de landbouwactiviteit op de kleinere eilanden in stand te houden en te ontwikkelen, met inbegrip van de productie, de verwerking, de afzet en het vervoer van al dan niet verwerkte lokale producten.
Artikel 3 - Vaststelling van het steunprogramma
De maatregelen waarin artikel 1 voorziet, worden vastgesteld in een steunprogramma, dat het volgende omvat:
- a) een specifieke voorzieningsregeling als bedoeld in hoofdstuk III, en
- b) specifieke maatregelen ten behoeve van de lokale landbouwproductie, als bedoeld in hoofdstuk IV.
Artikel 4 - Verenigbaarheid en coherentie
Met name wordt op grond van deze verordening geen enkele maatregel gefinancierd om steun te verlenen:
- a) ter aanvulling van steun op grond van de in het kader van een gemeenschappelijke marktordening ingestelde premie- of steunregelingen, tenzij in uitzonderlijke gevallen die worden gerechtvaardigd aan de hand van objectieve criteria;
- b) voor onderzoeksprojecten, voor maatregelen ter ondersteuning van onderzoeksprojecten of voor maatregelen die voor financiering van de Unie in aanmerking komen op grond van Beschikking 2009/470/EG van de Raad van 25 mei 2009 betreffende bepaalde uitgaven op veterinair gebied6;
- c) voor maatregelen die tot het toepassingsgebied behoren van Verordening (EG) nr. 1698/2005 van de Raad van 20 september 2005 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo)7.
Artikel 5 - Inhoud van het steunprogramma
Het steunprogramma omvat:
- a) een tijdschema voor de uitvoering van de maatregelen en, per jaar, een indicatieve algemene financiële tabel met daarin de uit te trekken middelen;
- b) een bewijs met betrekking tot de verenigbaarheid en de coherentie van de verschillende maatregelen van het programma, alsmede de verenigbaarheid en coherentie met de voor het toezicht en de evaluatie te gebruiken criteria en kwantitatieve indicatoren;
- c) de stappen die zijn ondernomen om voor een doeltreffende en adequate uitvoering van het programma te zorgen, met inbegrip van de regelingen inzake publiciteit, toezicht en evaluatie, alsmede een reeks welomschreven voor de evaluatie te gebruiken gekwantificeerde indicatoren;
- d) de aanwijzing van de bevoegde autoriteiten en van de voor de uitvoering van het programma verantwoordelijke instanties en de aanwijzing op de geschikte niveaus van de autoriteiten of betrokken instanties en van de sociaal-economische partners, alsmede de resultaten van het gepleegde overleg.
Artikel 6 - Goedkeuring en wijzigingen van het programma
Artikel 7 - Controle en toezicht
Artikel 8 - Voorzieningsbalans
Artikel 9 - Werking van de specifieke voorzieningsregeling
Artikel 10 - Uitvoering
De specifieke voorzieningsregeling wordt op zodanige wijze ten uitvoer gelegd dat met name rekening wordt gehouden met:
- a) de specifieke behoeften van de kleinere eilanden en de kwaliteitseisen;
- b) de traditionele handelsstromen tussen de kleinere eilanden en de havens in continentaal Griekenland en tussen de eilanden in de Egeïsche Zee;
- c) het economische aspect van de voorgenomen steun;
- d) in voorkomend geval, de noodzaak om de ontwikkeling van de lokale productie niet te hinderen.
Artikel 11 - Certificaten
Artikel 12 - Doorberekening van het voordeel
Artikel 13 - Uitvoer naar derde landen en verzending naar de rest van de Unie
Lid 1, eerste alinea, geldt niet voor producten die op de kleinere eilanden zijn verwerkt met gebruikmaking van producten waarvoor de specifieke voorzieningsregeling is toegepast, indien die verwerkte producten:
- a) worden uitgevoerd naar derde landen of verzonden naar de rest van de Unie binnen de grenzen van de traditioneel verzonden of uitgevoerde hoeveelheden;
- b) in het kader van de regionale handel naar derde landen worden uitgevoerd met inachtneming van de door de Commissie vast te stellen bestemmingen en gedetailleerde bepalingen;
- c) worden verzonden tussen de kleinere eilanden.
Artikel 14 - Controles en sancties
Als een marktdeelnemer als bedoeld in artikel 11 de overeenkomstig artikel 11 aangegane verplichtingen niet nakomt, doet de bevoegde autoriteit, behoudens in geval van overmacht of uitzonderlijke weersomstandigheden en onverminderd andere sancties uit hoofde van het nationale recht, het volgende:
- a) hij vordert het aan de marktdeelnemer toegekende voordeel terug;
- b) hij schrapt de registratie van de marktdeelnemer voorlopig of definitief, naar gelang van de ernst van het verzuim.
Artikel 15 - Maatregelen
Het deel van het programma dat aan de maatregelen ten gunste van de lokale landbouwproductie gewijd is, bevat minstens de volgende elementen:
- a) een gekwantificeerde beschrijving van de bestaande situatie van de betrokken landbouwproductie, waarin rekening wordt gehouden met de beschikbare evaluatieresultaten en opgave wordt gedaan van de verschillen, achterstanden, ontwikkelingsmogelijkheden en aangewende financiële middelen;
- b) een beschrijving van de voorgestelde strategie, de gekozen prioriteiten en de gekwantificeerde algemene en operationele doelstellingen, alsmede een beoordeling waarin wordt aangegeven welke economische, milieu- en sociaalmaatschappelijke effecten, met inbegrip van de werkgelegenheidseffecten, worden verwacht;
- c) een beschrijving van de overwogen maatregelen, en met name van de steunregelingen om die maatregelen ten uitvoer te leggen, alsmede in voorkomend geval informatie over de behoeften op het gebied van studies, demonstratieprojecten, opleiding en technische bijstand met betrekking tot de voorbereiding, toepassing of aanpassing van de betrokken maatregelen;
- d) de lijst van de steun bestaande uit rechtstreekse betalingen in de zin van artikel 2, onder d), van Verordening (EG) nr. 73/2009 van de Raad van 19 januari 2009 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor regelingen inzake rechtstreekse steunverlening aan landbouwers in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot vaststelling van bepaalde steunregelingen voor landbouwers10;
- e) het steunbedrag dat voor elke maatregel is vastgesteld en het voorlopige bedrag dat voor elke actie is uitgetrokken om een of meer van de met het programma nagestreefde doelstellingen te bereiken.
Elke maatregel kan uit een aantal acties bestaan. Voor elke actie worden in het programma minstens de volgende elementen vastgesteld:
- a) de begunstigden;
- b) de voorwaarden om in aanmerking te komen;
- c) het unitaire steunbedrag.
Artikel 16 - Controles en onverschuldigde betaling
Artikel 17 - Staatssteun
Artikel 18 - Financiële middelen
Artikel 19 - Nationale maatregelen
Artikel 20 - Mededelingen en verslagen
Artikel 21 - Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie
Artikel 22 - Comitéprocedure
Artikel 23 - Intrekking
Artikel 24 - Inwerkingtreding
-
PB C 132 van 3.5.2011, blz. 82.
(terug) -
Standpunt van het Europees Parlement van 5 februari 2013 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad) en besluit van de Raad van 25 februari 2013.
(terug) -
PB L 265 van 26.9.2006, blz. 1.
(terug) -
PB L 299 van 16.11.2007, blz. 1.
(terug) -
PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13.
(terug) -
PB L 155 van 18.6.2009, blz. 30.
(terug) -
PB L 277 van 21.10.2005, blz. 1.
(terug) -
PB L 256 van 7.9.1987, blz. 1.
(terug) -
PB L 114 van 26.4.2008, blz. 3.
(terug) -
PB L 30 van 31.1.2009, blz. 16.
(terug) -
PB L 316 van 2.12.2009, blz. 65.
(terug) -
PB L 214 van 4.8.2006, blz. 7.
(terug) -
PB L 209 van 11.8.2005, blz. 1.
(terug)